Wolne rodniki – co to takiego?

Wolne rodniki

To tacy mali, niewidoczni gołym okiem wrogowie naszej skóry. To atomy lub cząsteczki mające jeden lub kilka niesparowanych elektronów, zdolnych do niezależnego istnienia. Mogą również szukać drugiej cząsteczki, reagując np. zmienieniem jej lub zniszczeniem.

Około 1 % tlenu wdychanego przez nasz organizm, nie trafia do krwioobiegu, i może reagować w innych częściach ciała siejąc spustoszenie. Tlen może ulec przemianom chemicznym, oddając swój jeden elektron innemu atomowi/ cząsteczce. Wtedy dochodzi do powstania reaktywnych form tlenu (ROS), czyli inaczej mówiąc wolnych rodników tlenowych. Organizm ciągle pobiera i przetwarza tlen, dlatego cały czas jesteśmy narażeni na powstawanie wolnych rodników.

Jeżeli stystem antyoksydacyjny w organiźmie jest sparwny, organizm sobie sprytnie z nimi poradzi. Jeżeli jednak system nie nadąża nautralizować wolnych rodników, może dojść do powstania tzw. stresu oksydacyjnego. Jest to stan gdzie reaktywne formy tlenu są wytwarzane w nadmiarze.

Po pierwsze warto zaznaczyć że, wolne rodniki powstają podczas prawidłowych procesów fizjologicznyh np. w momencie dzielenia się komórek a także w wyniku apoptozy komórek (zaprogramowanej śmierci komórek skóry) oraz w innych procesach zachodzących w skórze.

Co zwiększa ilość wolnych rodników w naszym oragniźmie:

  • promienie UV
  • palenie papierosów
  • stres
  • zmęczenie
  • alkohol
  • zanieczyszczenia środowiska
  • leki
  • zbyt intensywny wysiłek fizyczny
  • choroba

Wolne rodniki odpowiedzialne są za:

  • szybsze starzenie się – wolne rodniki niszczą białka podporowe – kolagen i elastynę
  • niszczenie DNA komórek – co może przyczyniać się do powstawania komórek nowotworowych
  • peroksydacja lipidów błony komórkowej – rodnik ponadtlenkowy atakuje błone komórkową, powodując niszczenie nienasyconych kwasów tłuszczowych, odpowiedzialny jest za rozszczelnienie błony komórkowej.

Rozpad kwasów tłuszczowych w błonie, powoduje utratę jej integralności. W ten sposób dochodzi do zaburzeń przepływu substancji wewnątrz i zewnątrz komórki.

Utlenienie lipidów w błonie komórkowej będzie również skutkowało brakiem utrzymania wody w komórkach, co będzie przyczyniać się do odwodnienia skóry. Do zaburzeń dochodzi również podczas aktywności łańcucha oddechowego ale, również przewodzenia sygnałów międzykomórkowych.

Wolne rodniki a stan zapalny:

Jeżeli na skórze pojawia się stan zapalny, czyli zaczerwienienie wraz z nadmiernym uciepleniem, nie mamy wątpliwości że, tam pojawiają się aktywne wolne rodniki. Spustoszenie sieje tam: rodnik ponadtlenkowy, nadtlenek wodoru oraz rodnik hydroksylowy. To dlatego każdy stan zapalny przyczynia się do szybszego starzenia. Natomiast przewlekły stan zapalny, który powoduję stres oksydacyjny może przyczynić się do chorób skóry, chorób organizmu, osłabienia układu odpornościowego. Lista chorób, w których przyczynia się stres oksydacyjny jest długa, coraz częściej mówi się że, sprzyja również powstawaniu nowotworów.

Wolne rodniki a promienie słoneczne:

Promienie UV , zwiększają ilość reaktywnych form tlenu, co przyczynia się do wzrostu metaloproteinaz. Są to enzymy niszczące macierz zewnątrzkomórkową naczyń krwionośnych oraz włókien białkowych skóry właściwej. Metaloproteinazy indukują stan zapalny. A to może wpływać bezpośrednio na trwałe rozszerzenie naczyń krwionośnych lub pogorszenie stanu skóry chorej na trądzik różowaty. Metaloproteinazy są odpowiedzialne róznież za niszczenie białek skóry właściwej, czyli znów przyczynia się to do szybszego starzenia się skóry. Dlatego też tak ważne jest, aby w sezonie o dużym nasłonecznieniu, chociaż jeden preaparat w naszej codziennej pielęgnacji zawierał w sobie antyoksydanty.

Wolne rodniki a palenie papierosów:

Tutaj mam na myśli nie tylko czynne palenie papierosów, ale również bierne, czyli takie gdzie wdychamy dym papierosowy osób palących w pobliżu. Średnio 20 papierosów dziennie przyśpiesza proces starzenia o około 10 lat. Przyczynia się do tego nikotyna, ale również wolne rodniki powstałe na skutek każdego bucha dymu papierosowego. Fibroblasty mają w sobie receptory nikotynowe, dlatego dostarczenie nikotyny tak szybko reaguje z tymi komórkami. Wolne rodniki przyczyniają się również, do wytworzenia się metaloproteinaz, które niszczą białaka skóry. Nikotyna również ogranicza dostarczenie skłądników odżywczych oraz tlenu. Dym tytoniowy wpływa bezpośrednio na działanie systemu odpornościowego skóry poprzez zmniejszenie liczby i aktywności komórek Largenhansa. Co zwiększa reaktywność i wrażliwość skóry, na czynniki, na które wcześniej była odporna. Przyczynia się również do powstawania teleangiektazji, czyli trwale rozszerzonych naczyń krwionośnych oraz do gorszego gojenia się ran skórnych. Gorsze gojenie następuje ponieważ fibroblasty mają gorszą zdolność do przemieszczania się w miejsce gojenia. Co jest niezbędne do wytworzenia się kolagenu w miejscu rany aby, odtworzyć tkankę.

Wolne rodniki a trądzik różowaty:

Indukowany stan zapalny przez zbyt duże ilości wolnych rodników, mogą sprzyjać powstawaniu rumienia , oraz zwiększenia ucieplenia. Wiadomo nie od dziś, że trądzik różowaty to choroba o podłożu rumieniowym, a to oznacza tylko jedno ? pogorszenie stanu skóry.

Wolne rodniki a odwodnienie skóry:

Wolne rodniki mają zdolność atakowania, nie tylko same komórki naskórka, ale i również cement międzykomórkowy. Atakują w szczególności ceramidyw w nim znajdujące się. Co przyczynia się do szybszego TEWL, czyli ucieczki wody z naskórka. A to bardzo szybko spowoduje odwodnienie skóry.

Pod koniec dzisiajszego wpisu jeszcze mała ciekawostka .

Czy wiecie że wolne rodniki są nam potrzebne do życia, a przedewszystkim do prawidłowych procesów komórkowych zachodzących w skórze?

Prawidłowo wpływają na:

  • przepuszczalność naczyń krwionośnych, co warunkuje prawidłowy przebieg reakcji zapalnej,
  • regulują proces przenoszenia sygnałów z komórki do komórki, czyli ułatwiają komunikację między komórkami,
  • makrofagi ( zyli komórki niszczące np. drobnoustroje) korzystają z wolnych rodników tlenowych żeby, usunąć z organizmu patogeny,
  • wolne rodniki biorą udział w regulacji procesów odpornościowych i aktywizyją działanie limfocytów,
  • decydują również o śmierci lub przeżyciu komórek. Niskie stężenia RFT pobudza procesy różnicowania się komórek oraz przystosowania się ich do nowych warunków. Wyższe stężenia RFT pozwalają na wydalenie komórki, która jest na etapie apoptozy (czyli komórki, która uległa silnemu uszkodzeniu i obumarła)

Przed toksycznym działaniem wolnych rodników, chronią nas dwa systemy: enzymatyczny oraz nieenzymatyczny. Głównym ich zadaniem jest neutralizowanie wolnych rodników oraz zatrzymywanie reakcji łańcuchowych spowodowanych nadmierną aktywnościa wolnych rodników. Systemy mają właściwości ochronnne komórek przed szkodliwymi skutkami ich działania.

Pamiętajcie, że wraz z wiekiem te systemy działają coraz gorzej. Działania od nas niezależne też wpływają na zwiększenie ilości wolnych rodników.

Dlatego dbajmy o to aby, nie zabrakło nam w pielęgnacji oraz w diecie słynnych antyoksydantów. To pierwsza linia obrony skóry przed szybszym starzeniem się, zaraz obok powinna znajdować się ochrona przed działaniem promieni słonecznych.

Nie ma sensu stosowanie antyoksydantów, bez odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej. Dlaczego tak jest? A no dlatego że, bez filtrów skóra będzie tak szybko produkowała wolne rodniki że, antyoksydanty ulegną utlenieniu w trybie natychmiastowym i nie będzie z nich żadnego porzytku.

Antyoksydanty, których warto poszukać na lato w swoim serum czy kremie to:

  • witamina C (pionierka wśród antyoksydantów – przegląd serum z witaminą C kliknij TUTAJ)
  • witamina E
  • witamina A
  • zielona herbata
  • resveratrol (ekstrakt z winogron)
  • koenzym Q10
  • niacynamid ( witamina B3)
  • kwas ferulowy
  • miłorząb japoński
  • likopen ( ekstrakt z pomidora)
  • ekstarkt z granatu, żurawiny
Weź udział w dyskusji

Your email address will not be published. Required fields are marked *